Tante Lindas smakfulle kakemenn

Eit av dei fyrste tegna på at jula nærmar seg, er når kakemenn er komen i butikkhyllene. Dei store lyse kakemannane med raud konditorfarge freistar mange, men kan alikevel ikkje måle seg med dei som er heimelaga. Oppskrifta som blir nytta innad i familien, kjem frå tanta vår, Linda. Ho har vore kjend for dei gode kakemannane sine og ei god oppskrift er for gale å ikkje delast.

Oppskrift

1 liter kveitemjøl
2 ss smør
1 strøken ss hornsalt
2,5 dl sukker
2,5 dl mjølk

Sikt det tørre. Smuldra smøret i mjølet. Ha i mjølka og bland saman til ein deig.

Kjevle ut deigen ca 5mm tjukk og stikk ut former. Legg på steikebrett dekka med bakepapir og steik midt i omnen på 180 grader i 8-10 min. Avkjøl kakene på rist.

Et kakene som dei er eller pynt dei med til dømes Non Stop eller konditorfarge.
Oppbevar i kakeboks.

Fløytegratinerte poteter

Fløytegratinerte poteter, med krema konsistens og eit gylden lag ost på toppen, kan anbefalast til dei fleste kjøtrettar. Med litt kvitlauk i, smakar potetene ekstra godt. 

Ingrediensar

(til ca. 6 personar)

1 kg poteter

5 dl mjølk

1,5 ts salt

riven muskat

1 fedd kvitlauk 

3 ss graslauk

0,6 dl kremfløyte

Skrell potetene og skjær dei i like tynne skjever. Bland poteter, mjølk, salt og litt riven muskat i ein kjele. Kok på låg varme i åtte minuttar under omrøring. Mjølka vil gradvis tjukna og bli fløyteaktig i konsistens. Medan potetene koker, forvarm omnen til 220 grader. 

Gni sidene av ei eldfast form med ei sida av eit delt kvitlauksfedd. Ha halvparten av potetene i forma. Dryss over hakka graslauk og fordel halvparten av fløyten. Ha i resten av potetene og kvelv i den kokvarme mjølka. Ha over resten av fløyten. Bak i 35-40 minuttar til det boblar langs kantene og potetene har gyldenbrune flekkar på toppen.

 La stå i fem  minuttar før servering. Du kan også lage den nokon timar i forkant. La den kjøle av og varn opp i 15 minuttar på 220 grader før servering. Dersom du har restar til overs er de nydelege, kald eller oppvarma :)

Verdas beste kromkaker

For to år sidan var delar av "Sleiregjengen", mamma sin familie, samla til eit bakegilde nede på bedehuset. Alle hadde med seg kvar sin julekakedeig og den eine sorten etter den andre fann sin veg i kakeboksane. Det var mykje lott og løye og ekstra kjekt var det at mamma, som var sjuk, var med oss. Ho hadde med seg ein stor og god kromkakedeig. Mamma brukte alltid bake kromkaker til jul og ho fekk de alltid vellukka. Det er vemodig men samstundes godt å sjå attende på bilete fra dagen; ein fin og koseleg dag me alltid kjem til å minnast ♥

Ingrediensar

250 gr smør
250 gr sukker
150 gr kveitemjøl
150 gr potetmjøl
4 egg
1ts kardemomme

Visp egg og sukker til eggedosis. Rør i smelta smør og ha i mjølet og kardemomme. La røra svelle i ca. 1 time.
Legg ein passeleg klatt med røre på eit kromkakejern og la det steike til kakene er gylden.

Form til kremmarhus rundt ein kromkakepinne mens kakene framleis er rykande varme eller la dei forme seg opp i ein kopp.

Oppbevar kromkakene i ein tett kakeboks. Dei smakar nydeleg med til dømes moltekrem eller ein frisk bærsalat.

Frukosthorn

Her er link til oppskrift på grunndeig som er god å bruke til frukosthorn. 

Del deigen i tre like emner.

Kjevle ut til ein sirkelmed omlag 0,5 cm tjukkelse.

Del sirkelen inn i like "pizzastykke". Start og rulle kvart frå den breiaste enden og fram mot spissen.

Legg horna på eit steikebrett eller langpanneform  kledd med bakepapir. La heve i ca 30- 45 min. under eit kjøkenhandklede.

Pensle horna med piska egg dersom du ynskjer ein gylden bakst. La steike i midterste rille i omnen på 225 grader i 10-12 minuttar.

Avkjøl horna på rist.

Bestemor Martas riflekjeks

Riflekjeks eller sprutkjeks som me kalla dei, har vore i familien så lenge me kan hugse. Bestemor Marta, lagar alltid sprutkjeks til jul, men sidan dei er så populære, sett ho ei knåe i ny og ne, ellers på året også :) Desse kjeksene smeltar på tunga og er aldeles nydelige. Deigen er farlig god også ;) Kanskje er sprutkjeks blant dine favorittar?

Ingrediensar

500 gr smør
500 gr sukker
2 egg
3 ss fløyte
2 ts bakepulver
500 gr kveitemjøl
300 potetmjøl
3 ts vaniljesukker





Rør smør og sukker kvitt. Ha i to sammenpiska egg. Deretter fløyte og vaniljesukker og til slutt kveitemjøl, potetmjøl og bakepulver.
Sett kjølig i minimum 2 timar; gjerne natta over.
Press deigen gjennom ei kakesprøyte beregna for mørdeig eller bruk kjøttkvern med riflemønster.

Steikes midt i omnen på ca 175 grader i 10 min. Kjeksene skal være lyse, men litt gylden i kantane. Avkjøl på rist.

Oppbevar kjeksene i tett kakeboks. Eit tips kan vere å pakke ein liten haug inn i cellofanpapir, knyte til med eit fint slikebånd og vips så har du ei fin og smakfull gåve du kan gi til ein ven!

Mammas gode mandelspon

No har me runda desember og den koselege adventstida står for tur. Mange nyttar anledninga til å bake og enkelte, tradisjonen tru, glimtar til med 7 sortar! Me er ikkje av det slaget, men nøyer oss med nokre favorittar :) Ein tå dei er desse knallgode mandelsponkjeksene, som mamma brukte lage.  Bakar du ein ladning no, er me stygt redde for at du må lage ein ny før jul, for desse ”går unna som varmt kveitebrød”!

Ingrediensar: 

250 gr mandlar (grovhakka, du kan skolde dei om ønskjeleg)

250 gr sukker

250 gr smør

2 ts vaniljesukker

2-3 ss kveitemjøl

4 ss fløyte

Steikes i 200 grader i 8-10 min.

Bland i en kasserolle og rør til blandinga er jamn og varm ( ikkje koke). Sett ca 6 stykk klattar (ei god ts)  på eit brett. 

Ta de ut av omnen og la de stå på brettet i ca 4 min før du tar de opp i ein kopp.  Nokon lar de også henge over eit kosteskaft.; formen bestem du sjølv. 

Når dei er avkjølte legg du dei forsiktig i ein kakeboks.

Stablebrød / Pull apart bread

Her om dagen bakte eg et snedde og veldig godt brød. "Stablebrød" eller som dei kaller det på amerikansk; "pull-apart-bread", høver utmerka som matpakkebrød sidan ein ikkje treng kniv til å skjære. Ein kan berre dra det i frå kvarande med nevane. Du kan fylle brødet med kva som helst, så her er det berre fantasien som set grenser. Brødet høver veldig godt til supper, gjerne fylt med parmesan, timian, basilikum og sitron; klikk her for ei kjempegod oppskrift. Eg klarde ikkje heilt bestemme meg for kva eg skulle fylle brødet mitt med, så eg tok ein del av deigen med grønn pesto, skinke og ost og på den andre delen, raud pesto, chorizo og ost. Resultatet var to velsmakande brød til kvelds. Kva kunne du tenkt deg å fylle brødet med? :)


Ingredienser
600 g kveitemjøl
eller 50/50 av kveitemjølmjøl og fullkornsmjøl
1/2 pk gjær
1 ts salt
2 ss olivenolje
1 egg
2 dl vatn
2 dl mjølk

Fyll
Alt av ønske. Eg nytta:
- pesto
- skinke
- chorizo
- ost
- soltørka tomat

Framgangsmåte

Bland ingrediensane i ein bakebolle; hugs at vatnet og mjølka skal vere fingervarm. Elt deigen til den blitt glatt og smidig i 8-10 min på middels hastighet. Hev deigen i ein times tid og kjevle den ut til eit rektangel på ca 30x40 cm. Smør på det du måtte ønske av fyll. Skjær deigen i fire remser og legg dei opp på kvarandre. Skjær så "stabelen" i "bunkar" som du legg lagvis i ei godt smurt brødform, med kantane vendande opp. Etterhev i ca 45 min. Steik brødet i omnen på 200 grader i ca 45 min, til det er gjennomsteikt. Når du dunkar på det skal det vere ein "hol" lyd. Kvelv brødet ut av forma og server det nysteikt.

Til kva anledning kunne du tenkt deg å bake stablebrød? :)

Tradisjonsrike frukosthorn

Mmm.... Deilige, nybakte frukosthorn er vanskelege å motstå. Desse er kjekke å kose seg med i romjula, men kan vere utfordrande å servere allereie til frukost. Bak deg opp ein ladning og frys ned til romjula. La dei få seg ein liten omgang i omnen før frukost, så smakar dei som nybakte!

Ingrediensar:

950- 1000 gr kveitemjøl

1 pk gjær

1,5- 2 ts salt

1 ts sukker

1 egg

5 dl mjølk

100 gr smør

Framgangsmåte:
Bland dei tørre ingrediensane saman, i ein bakebolle. Held igjen litt av mjølet. Spe på med mjølk. Dersom du nyttar ferskgjær er det ikkje nødvendig å løyse den opp i mjølka; du kan like gjerne smuldre den opp i bakebollen, så gjer kjøkkenmaskina resten. Dersom du har det travelt og ikke har tid til å la deigen heve meir enn 30-60 minutter, kan du auka gjærmengda til  1 pk .

Elt deigen i ca. 10 minutter på sakte til middels fart. Juster evnt. med mjølet undervegs. Å elte deigen lenge er alfa og omega for å få eit godt resultat. Glutenet i mjølet endrar seg og gjer til at deigen vert lettare å jobba med, smakar betre og smular mindre. Del smøret i terningar og ha det opp i bakebollen. Eit tips dersom du ikkje har romtemperert smør, er å skjære smøret med ostehøvel. Ved å elte smøret inn på denne måten får du ein deig som er smidig og enkel å jobba med; i tillegg får du ein utrulig luftig og velsmakande bakst. 

Elt deigen ytterligare 5-10 min slik at den er blank og smidig. Sett den til heving, tildekka med plast eller lokk, på ein lun plass til omtrent dobbel storleik, ca. 1,5-2 timar.

Ha deigen på mjøla underlag og del den i tre emner. Kjevle kvart emne til ein sirkel og del i passelege stykker. Trill til horn og legg på steikebrett kledd med bakepapir. Etterhev frukosthorna i 1 -1,5 time tildekka med kjøkkenhandklede.

Pensle frukosthorna med samanvispa egg og dryss på med valmuefrø. Steik på midterste rille i omnen på 225 grader med over- og undervarme i 10-12 min. 

Avkjøl frukosthorna på rist. Dersom du ikkje skal nytta alle same dag bør du fryse dei ned straks dei er avkjølte. Frosne frukosthorn tinar du i romtemperatur og varmar dei i 2-3 min i omnen, varmluft på 200 grader. Då smakar dei som nybakte igjen😊

Luftige, smakfulle julebrød

Julebrød høyrer med til frukostar og buffetar i jula eller noko ein rett og slett kosar seg med kor tid som helst. Eller kva med å overraske noko med godt, heimelaga julebrød, no i den travle førjulstida? 

Ingrediensar:

950-1000 g kveitemjøl
1,5 dl sukker
1/2 pk gjær (gjerne raud type)
5 dl mjølk (25-30 grader)
1 egg
1/2 ts salt
125 g smør (romtemperert)
200 g rosiner

1 egg til pensling

Tidligare nytta eg "gamlemåten" då eg lagde bollebakst ved å smelta smøret, fingervarm væske og heve over damp. Så las eg Morten Schakendas bok om bollar og brød og om anbefalingar frå bakarane bak Åpent Bakeri. Deira suksessframgangsmåte er lite gjær, lang elte- og hevetid og ikke minst; elte smøret inn til slutt. No svergar eg kun til desse prinsippa og baksten blir luftigare og meir smakfull en før :) 

Framgangsmåte:
Bløytlegg rosiner i varmt vatn som såvidt dekkjer. Bland dei tørre ingrediensane saman, i ein bakebolle. Held igjen litt av mjølet. Spe på med mjølk. Dersom du nyttar ferskgjær er det ikkje nødvendig å løyse den opp i mjølka; du kan like gjerne smuldre den opp i bakebollen, så gjer kjøkkenmaskina resten. Dersom du har det travelt og ikke har tid til å la deigen heve meir enn 30-60 minutter, kan du auka gjærmengda til  1 pk .


Elt deigen i ca. 10 minutter på sakte til middels fart. Juster evnt. med mjølet undervegs. Å elte deigen lenge er alfa og omega for å få eit godt resultat. Glutenet i mjølet endrar seg og gjer til at deigen vert lettare å jobba med, smakar betre og smular mindre. Del smøret i terningar og ha det opp i bakebollen. Ved å elte smøret inn på denne måten får du ein deig som er smidig og enkel å jobba med; i tillegg får du ein utrulig luftig og velsmakande bakst. Elt deigen ytterligare 5-10 min slik at den er blank og smidig. Klem ut vatnet av rosinene og elt dei forsiktig inn dei siste sekundane, til dei er nokonlunde jamnt fordelt i deigen. Sett den til heving, tildekka med plast eller lokk, på ein lun plass til omtrent dobbel storleik, ca. 1,5-2 timar.


Ha deigen på mjøla underlag og del den i 4. Form emna til store, runde bollar og legg to og to på steikebrett kledd med bakepapir. Snitt brøda langs sidene med skarp kniv. Etterhev brøda i ca. 1 -1,5 time.

Pensle brøda med samanvispa egg og steik på nederste rille i omnen på 200 grader med over- og undervarme i ca. 20 min. For at ikkje brøda skal bli så mørke kan du dekke dei til med bakepapir dei siste 5 minuttane av steiketida.

Avkjøl brøda på rist. Dersom du ikkje skal nytta alle brøda same dag bør du fryse dei ned straks dei er avkjølte. Dei smakar nærast som nybakte, sjølv etter ein runde i frysaren.

Maisboks i "ny drakt" - vertinnegåve

Tenkte å dele eit lite tips til ”vertinnegåve” no i desse førjulstider. Alltid kjekt å ha med seg ein liten presang når ein blir bedt på besøk til venar, familie eller rett og slett berre ynskjer å gje ein liten oppmerksomheit i kvardagen til nokon ein bryr seg om.  Ekstra kjekt er det å få ting som ein har laga sjølv, synes eg, men ein skal sjølvsagt ha tid til det. Maisboks i ”ny drakt” tar ikkje lang tid å lage og er samtidig rimeleg. Tanken som tel er viktigare enn at det nødvendigvis skal vere så dyrt, ikkje sant? 

Ta papiret av boksen. I staden for å opne boksen på vanleg måte så brukar du ein boksopnar og opnar boksen i botnen. Vask deretter boksen godt. Finn fram eit fint innpakningspapir, lim og saks.

  Ta lim på heile papiret og lim det rett på boksen.

På bildet under ser du ein ferdiglimt boks der botnen er tatt av.

Ta ein liten silkepapirbit og legg inni boksen. Altså i topplokket slik at det fyrste ein ser når ein opnar boksen er litt fint papir. (silkepapirark kan ein f.eks få kjøpt i blomsterbutikkar).

Fyll boksen med noko godt. Peanøtter, nonstop, konfekt etc.  Legg så litt silkepapir i botnen av boksen før ein .....

 .......limer  botnen på ved hjelp av ein limpistol.

Gjer boksen personleg ved å skrive noko på den.

Eller rett og slett skrive "salt" og "søtt" som her var innhaldet i boksane.

Pakk boksane inn i resten av silkepapiret med litt cellofan rundt (cellofanark får ein også i blomsterbutikkar).

Vips så er ei fin vertinnegåve klar te å gjes vekk.